Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) od 2019 r. był w pełni jawny – każdy mógł uzyskać dostęp do danych o beneficjentach rzeczywistych spółek. Sytuacja ta zmieni się w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z 22 listopada 2022 r. (sprawy C‑37/20 i C‑601/20), który uznał przepisy dyrektywy AML nakazujące pełną jawność za nieważne. TSUE wskazał, że takie rozwiązanie narusza prawo do prywatności i ochrony danych osobowych (art. 7 i 8 Karty Praw Podstawowych UE).

Polska przez ponad dwa lata nie wprowadziła zmian w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR), który od 2019 r. był całkowicie jawny. Dopiero w kwietniu 2025 r. opublikowano projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Najważniejsze założenia projektu:

• uchylenie art. 67 ustawy o AML – koniec pełnej jawności CRBR,
• wprowadzenie zasady udostępniania danych wyłącznie podmiotom wykazującym uzasadniony interes, oceniany na podstawie obiektywnych kryteriów,
• utrzymanie nieograniczonego dostępu dla organów państwowych, jednostki analityki finansowej oraz instytucji obowiązanych (np. banków),
• możliwość ograniczenia zakresu danych w celu zwiększenia ochrony prywatności beneficjentów rzeczywistych,
• obowiązek transpozycji zmian do 10 lipca 2025 r., zgodnie z dyrektywą UE 2024/1640.

Co to oznacza dla przedsiębiorców?
Zmiana zasad dostępu do CRBR może wpłynąć na procedury weryfikacji beneficjentów rzeczywistych. Warto monitorować proces legislacyjny i przygotować się na nowe wymogi.

dr hab. Marcin Gorazda, Partner zarządzający, adwokat w kancelarii Gorazda, Świstuń, Wątroba i Partnerzy adwokaci i radcowie prawni