Wyobraźmy sobie dwóch kolegów z podwórka, z których każdy po latach osiągnął sukces zawodowy w swojej dziedzinie. Jeden z nich prowadzi firmę deweloperską, drugi produkuje lody. Klimat się ociepla więc przedsiębiorca produkujący lody zgromadził zapas gotówki, który teraz chciałby zainwestować. Kolega deweloper również prężnie działa, prowadzi wiele inwestycji i akurat kupił działkę, na której chciałby zrealizować kolejny nowoczesny budynek wielorodzinny tyle, że nie ma środków na zrealizowanie tego projektu. Obaj panowie postanawiają więc, że założą spółkę, która zajmie się jego zrealizowaniem tj. wybuduje budynek i sprzeda znajdujące się w nim lokale. Spółka będzie działała w oparciu o kapitał producenta lodów i doświadczenie dewelopera.
Naturalnie koledzy udadzą się do swoich prawników, a my (prawnicy) zaczniemy dyskutować o zasadach zawiązania spółki, wyjścia z niej, ładzie korporacyjnym, ale i konieczności uzyskania zgody Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na utworzenie joint venture.
Konieczność uzyskania zgody na utworzenie JV w przedstawionym powyżej przypadku nie jest intuicyjna. Obaj przedsiębiorcy działają przecież w zupełnie innych branżach i zapewne dofinansowanie jednej z wielu inwestycji dewelopera nie spowoduje, że zdobędzie on znaczną przewagę na konkurentami. Obaj przedsiębiorcy nie będą za pośrednictwem JV koordynować wspólnych działań w swoich branżach ani uzgdniać swoich zachowań względem konkurentów. JV utworzone na realizację jednego projektu mają też krótki żywot, który kończy się wraz z zakończeniem procesu sprzedaży – jego wpływ na konkurencję nie będzie, więc trwały.
Niestety powyższe argumenty nie są wystarczające dla uznania , że w przedmiotowej sytuacji będzie można pominąć wymóg uzyskania zgody na koncentrację. Jedyną okolicznością, która ma w tej kwestii znaczenie jest obrót przedsiębiorców. Jeśli łączny obrót na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ww. przedsiębiorców w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekracza równowartość 50 000 000 euro wówczas zgłoszenie będzie konieczne. Fakt, że obrót ten będzie rozproszony pomiędzy poszczególne spółki z grupy kapitałowej nie ma znaczenia, dla liczenia obrotu na potrzeby weryfikacji powyższego kryterium musimy uwzględnić właśnie obrót grupy. Polskie przepisy, w odróżnieniu od przepisów unijnych, nie przewidują tutaj dodatkowych kryteriów jak chociażby trwałości JV, jej samodzielności w podejmowaniu decyzji gospodarczych, powiązania między współwłaścicielami czy cel jej utworzenia.
Wskazane powyżej kryteria trwałości, samodzielności czy celu JV nie pozostają jednak bez znaczenia dla treści wniosku o udzielenie zgody na koncentracji, mogą bowiem doprowadzić do tego, że uzyskanie zgody Prezesa będzie formalnością.
Agnieszka Modras, młodszy Partner, radca prawny w kancelarii Gorazda, Świstuń, Wątroba i Partnerzy adwokaci i radcowie prawni
