Nabycie pakietu mniejszościowego może, ale nie musi wymagać zgody Prezesa UOKiK na dokonanie koncentracji. W swojej praktyce zidentyfikowałam dwa takie przypadki: 

Najczęstszym przypadkiem, w którym myślimy o konieczności uzyskania zgody na koncentrację jest przejęcie kontroli nad przedsiębiorstwem. Myśląc o przejęciu kontroli w pierwszej kolejności myślimy o nabyciu większościowego pakietu udziałów/ akcji – ten bowiem daje największe uprawnienia wspólnikowi i pozwala mu realne kształtować decyzje biznesowe przejmowanej spółki. „Kontrola” w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów nie ogranicza się jednak do badania posiadanego większościowego pakietu udziałów, przepisy nakazują wziąć pod uwagę wszystkie uprawnienia korporacyjne czy faktyczne z nim związane. Przykładowo, jeśli z nabyciem pakietu mniejszościowego wiąże się np. prawo wetowania istotnych decyzji spółki targetowej, prawo decydowania o jej budżecie, prawo do powoływania większości członków zarządu lub rady nadzorczej czy  choćby ustne uzgodnienie z koinwestorem wspólnego podejmowania decyzji w odniesieniu do tej spółki, wówczas w grę może wchodzić nabycie kontroli (lub współkontroli) a co za tym idzie konieczność uzyskania uprzedniej  zgody Prezesa UOKIK na przeprowadzenie takiej transakcji 

Drugim przypadkiem, o którym wspominam, jest utworzenie wspólnego przedsiębiorcy. Jeśli podmioty tworzące joint venture są wystarczająco dużymi przedsiębiorcami wówczas utworzenie takiego joint venture będzie wymagało zgody Prezesa UOKIK. Utworzenie wspólnego przedsiębiorcy przez dwóch lub większą liczbę przedsiębiorców nie musi prowadzić do nabycia przez jednego z nich kontroli nad joint venture (może się tak stać, gdy wszyscy koinwestorzy mają jednakowe uprawnienia korporacyjne), a mimo to wystąpienie o zgodę na taką formę koncentracji może być konieczne. Jak wskazał Prezes UOKIK w swoich wyjaśnieniach, nawet nabycie mniejszościowego pakietu udziałów w istniejącej spółce może – pod pewnymi warunkami – wymagać uprzedniej zgody prezesa UOKIK na utworzenie wspólnego przedsiębiorcy.  

Nabycie pakietu mniejszościowego to nie tylko kwestia inwestycyjna, ale również potencjalny punkt styku z regulacjami antymonopolowymi. Jak pokazuje praktyka Prezesa UOKiK, nawet pozornie nieznaczące transakcje mogą rodzić obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji – szczególnie gdy towarzyszy im faktyczne lub prawne przejęcie kontroli, albo gdy prowadzą do utworzenia wspólnego przedsiębiorcy. Dlatego każda transakcja, nawet ta dotycząca mniejszościowego pakietu udziałów, powinna być poprzedzona analizą korporacyjną i antymonopolową.  

Agnieszka Modras, Młodszy Partner, radca prawny w kancelarii Gorazda, Świstuń, Wątroba i Partnerzy adwokaci i radcowie prawni