Wersja polska | English version | Deutsche version
X Zamknij
Ta witryna używa plików cookies, aby ułatwić użytkownikom korzystanie z tego serwisu oraz do celów statystycznych. Brak zmiany ustawień przeglądarki w zakresie użycia plików cookie, oznacza zgodę na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Każdy ma możliwość samodzielnego zarządzania cookies, poprzez zmianę ustawień przeglądarki.
  • Zaufaj przewodnikom

  • Wytyczamy nowe szlaki

  • Podejmujemy wyzwania

  • Wspólnymi siłami

  • Zaufaj przewodnikom

  • Wytyczamy nowe szlaki

  • Podejmujemy wyzwania

  • Wspólnymi siłami

Trendy w opodatkowaniu nieruchomości w państwach członkowskich Unii Europejskiej - Część 3

Część III

Austria

Podatek od nieruchomości

W Austrii mamy do czynienia z podatkiem od nieruchomości opartym na systemie zaprojektowanym jeszcze w XIX wieku. Podstawę opodatkowania stanowi wartość oszacowania nieruchomości. Stawka podatku ustanawiana jest przez gminy poprzez pomnożenie obowiązującej w skali kraju stawki podatku federalnego, wynoszącej od 0,0050,2% w zależności od rodzaju nieruchomości (jej przeznaczenia – na cele mieszkalne, rolne, leśne, komercyjne), przez współczynnik (do 500%, co oznacza, że maksymalna stawka tego podatku wynosi 1% wartości nieruchomości). Wartość nieruchomości obliczana jest na podstawie Ustawy o podatku od nieruchomości (Grundsteuergesetz) i Ustawy o szacowaniu wartości nieruchomości (Bewertungsgesetz); jest to de facto system katastralny. Ostatnie powszechne szacowanie wartości nieruchomości miało miejsce w 2014 roku, poprzednie – na początku lat 70. XX wieku.

Podatek od przejścia własności nieruchomości

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą odpłatnego nabycia nieruchomości, jej dziedziczenia lub darowizny (w Austrii nie ma podatków od spadków i darowizn, jest to więc jedyna forma opodatkowania tego rodzaju nieodpłatnego nabycia praw w tym kraju). Podstawa opodatkowania jest uzależniona od osoby nabywającej – jeśli jest ona osobą bliską dla zbywcy, podstawę stanowi trzykrotność wartości jednostkowej (Einheitswert), przy czym jeśli ta trzykrotność nie przekraczałaby 30% wartości rynkowej nieruchomości, za podstawę przyjmuje się wartość oszacowania (por. punkt 2.1.1.). Jeśli natomiast nabywca jest osobą obcą dla zbywcy, zasadą jest przyjęcie wartości oszacowania, względnie – jeśli przejście własności następuje pod tytułem darmym – wartość rynkowa nieruchomości, ustalana ad hoc. Stawka podatku wynosi dla osób bliskich 2%, natomiast dla obcych – 3,5%. Wartość jednostkowa (Einheitswert) jest wskazywana przez urząd podatkowy na mocy decyzji; wartość ta jest z reguły znacząco niższa od wartości rynkowej.

Opłata intabulacyjna (od wpisu do księgi wieczystej)

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą odpłatnego nabycia nieruchomości, jej dziedziczenia lub darowizny. Podstawa opodatkowania jest uzależniona od formy nabycia. W razie odpłatnego nabycia nieruchomości, podstawą jest cena sprzedaży, natomiast w razie dziedziczenia lub darowizny – wartość rynkowa nieruchomości. Stawka tej opłaty wynosi 1,1%.

Czechy

Podatek od nieruchomości

System podatkowy Czech wykazuje pewne podobieństwa do systemu polskiego w zakresie sposobu jego obliczania. Płatnikiem podatku jest właściciel nieruchomości; gdy nie da się go ustalić, do zapłaty podatku zobowiązany jest posiadacz nieruchomości. Podstawa opodatkowania jest zróżnicowana, uzależniona od rodzaju nieruchomości i jej położenia; dodatkowe współczynniki to powierzchnia nieruchomości oraz współczynnik lub cena wskazana w ustawie. Stawka podatku jest uzależniona od rodzaju nieruchomości i jej położenia. Bierze się pod uwagę wartość podstawową od 2 do 10 koron (dla budynków, powiększana o 0,75 korony za każde piętro ponad parterem), którą mnoży się przez współczynnik od 1 (gminy poniżej 1000 mieszkańców) do 4,5 (Praga). Władze samorządowe mogą ustalić odmienne wartości współczynnika na mocy prawa lokalnego.

Podatek od przejścia własności nieruchomości

Płatnikiem podatku jest zbywca nieruchomości (choć możliwe jest odmienne ustalenie w umowie). Podstawą opodatkowania jest wartość nieruchomości pomniejszona o koszt oszacowania wartości nieruchomości. Stawka podatku wynosi 4%. Wartość nieruchomości podlegająca opodatkowaniu jest zazwyczaj określana na podstawie porównania ceny sprzedaży i wartości nieruchomości wyliczonej na potrzeby podatku od nieruchomości. Wartość wyższa spośród nich stanowi podstawę podlegającą opodatkowaniu.

Łotwa

Podatek od nieruchomości

Podstawą opodatkowania na Łotwie jest wartość katastralna nieruchomości. Stawka podatku jest ustalana przez gminy, choć istnieją pewne wartości standardowe, uzależnione od rodzaju nieruchomości oraz – w przypadku podatku nakładanego na grunt (traktowany odrębnie od budynków) – położenia nieruchomości w lub poza stolicą – Rygą. Stawki te wynoszą od 0,2%–3%. Wartość katastralna nieruchomości obliczona jest przez odpowiedni urząd w oparciu o wartość rynkową, ustalaną na podstawie odpowiedniej ustawy.

Opłata skarbowa od rejestracji nieruchomości w rejestrze gruntowym

Nabywca nieruchomości obciążony jest obowiązkiem wniesienia opłaty skarbowej od rejestracji (zmiany wpisu) w rejestrze gruntowym. Podstawą opodatkowania jest wyższa spośród dwóch wartości: katastralnej lub określonej w umowie przewidującej przejście własności nieruchomości. Stawka podatku wynosi 2%, przy czym jest podwyższana do 3% jeśli dochodzi do darowizny nieruchomości, albo obniżana do 0,5%, w razie przeniesienia własności nieruchomości na najbliższą rodzinę.

Niemcy

Podatek od nieruchomości

Podobnie jak austriacki, system niemiecki oparty jest na dość starych aktach prawnych i przyjmuje mogące budzić zdziwienie punkty odniesienia (tzw. wartość jednostkowa). Podstawę opodatkowania oblicza się w Niemczech dwustopniowo: najpierw określana jest wartość jednostki gruntu (Einheitswert) – na podstawie wartości i przeznaczenia gruntu (prywatny, komercyjny, rolny itd.); następnie ustala się wartość bazową (Grundsteuermessbetrag) poprzez pomnożenie wskazanej wartości przez współczynnik od 0,0026–0,01 w zależności od rodzaju nieruchomości. Stawka podatku jest zróżnicowana w zależności od Bundeslandu oraz jednej z dwóch kategorii nieruchomości: A = 311% (nieruchomości rolne i leśne) i B = 425% (pozostałe; podane wartości procentowe to średnia). Wartość jednostki gruntu (Einheitswert), stanowiąca podstawę obliczania podstawy opodatkowania, wskazywana jest na podstawie założeń datowanych na 1 stycznia 1935 r. dla nieruchomości położonych w granicach dawnej NRD z wyjątkiem nieruchomości rolnych i leśnych oraz na 1 stycznia 1964 dla nieruchomości położonych w granicach dawnej RFN, w tym dla terenów rolnych i leśnych. Zgodnie z § 21 Ustawy o szacowaniu wartości nieruchomości (Bewertungsgesetz), powszechne szacowanie (Hauptfeststellung) powinno mieć miejsce co 6 lat, przy czym faktycznie wciąż wykorzystywane są wartości z lat 1935 i 1964. Rzecz jasna, rozwiązanie to jest w Niemczech powszechnie krytykowane i od wielu lat trwają prace nad reformą ustawy o podatku od nieruchomości, których końca jednak jak dotąd nie widać.

Podatek od przejścia własności nieruchomości

Zobowiązanie podatkowe powstaje w wyniku przejścia własności nieruchomości oraz sytuacji zbliżonych, np. przejścia własności co najmniej 95% udziałów w spółce posiadającej nieruchomości w Niemczech. Za zapłatę podatku zgodnie z ustawą odpowiadają nabywca i zbywca solidarnie, w praktyce z reguły na podstawie postanowień umownych płaci go nabywca. Podstawę opodatkowania stanowi cena uzgodniona przez strony; w razie braku ceny wyrażonej w pieniądzu przyjmuje się za podstawę szacowania wartość fikcyjną (Grundbesitzwert), obliczana zgodnie z Ustawą o szacowaniu wartości nieruchomości (§ 138 i nn.); stanowić ma ona „faktyczną wartość nieruchomości”, przy czym w praktyce wynosi ona przeciętnie 40–70% wartości rynkowej nieruchomości. Stawka podatku wynosi od 3,5–6,5% (szczegółowo ustalana w prawie krajów związkowych).

Podsumowanie

Z powyższego przeglądu, przy uwzględnieniu także danych uwidocznionych w diagramach dotyczących relacji podatków od nieruchomości do PKB i ogólnych wpływów z podatków, wyciągnąć można kilka następujących wniosków:


w Europie dość popularne są rozwiązania podatkowe oparte na katastrze nieruchomości, uwzględniającym wartość nieruchomości; wprowadzenie jednak takiego systemu „od zera” mogłoby się wiązać, szczególnie w krajach takich jak Polska, z dużymi kosztami – zarówno dla budżetu państwa (wydatki związane z powszechnym szacowaniem wartości nieruchomości) jak i społecznymi (podatek taki mógłby być bardzo dotkliwy dla tych obywateli, których jedynym istotnym składnikiem majątku jest np. odziedziczony dom, od którego wartości corocznie musieliby płacić odsetkowy podatek, który mógłby się w relacji do ich zarobków okazać bardzo wysoki).


Uwagę przykuwa rozwiązanie irlandzkie, oparte de facto również na szacowaniu wartości nieruchomości, przy czym ze względu na dokonywanie go przez samych płatników podatków, koszty tego rozwiązania dla budżetu są znikome. Jednocześnie zwraca uwagę fakt, że wpływy z podatku od nieruchomości są w Irlandii bardzo niskie (brak podatku transferowego oraz prawdopodobnie dość niska wartość rynku nieruchomości). Mimo wszystko, ze względu na „wygodę” tego rozwiązania z punktu widzenia budżetu państwa, nie należy wykluczać uznania go za jeden z punktów wyjścia w razie wszczęcia faktycznych prac nad harmonizacją podatków od nieruchomości w skali Unii Europejskiej.


Także rozwiązanie hiszpańskie, zgodnie z którym opodatkowuje się wiele podmiotów (zbywca oraz nabywca nieruchomości, zamożny właściciel nieruchomości (podatek od majątku), każdy właściciel nieruchomości), szczególnie w zestawieniu ze stosunkowo wysokimi wpływami z tych podatków w Hiszpanii (z podobną sytuacją mamy do czynienia w nie analizowanej tutaj Francji, gdzie osobno opodatkowuje się posiadanie nieruchomości oraz jej własność; wpływy z tego podatku są najwyższe w Europie), może być brane pod uwagę przez ustawodawcę europejskiego przy opracowywaniu ewentualnych dokumentów harmonizacyjnych.

 

adw. Marcin Gorazda
apl. adw. Piotr Grochowski

 

Kraków, 29.07.2015


Autorem artykułu jest:

Adwokat - Marcin Gorazda

EMAIL:marcin.gorazda@gsw.com.pl




Podobne Artykuły



Konsultacje on-line

Jeżeli powyższa porada nie wyczerpała interesującego Państwa tematu proszę zadać pytanie prawnikowi specjalizującemu się w danej dziedzinie




Komentarze

Dodaj komentarz:

Imię/email:

Komentarz:


 



Strona główna  |   Aktualności  |   Kancelaria  |   Oferta  |   Zespół  |   Klienci  |   Publikacje  |   Kariera  |   Pro Bono  |   Blogi  |   Kontakt

Siedziba: Plac Szczepański 8 | 31-011 Kraków | tel. +48 12 422 44 59 | fax. +48 12 422 49 39
Biuro: Ul. Pługa 1/2 | 02-047 Warszawa | tel. +48 22 114 33 62 | tel./fax. +48 22 251 89 45